Soms loopt het op de werkvloer zo hoog op dat ‘even overleggen’ niet meer helpt. De sfeer is om te snijden en de werknemer gaat aangeslagen naar huis. De grote vraag die dan direct opspeelt: wie betaalt de rekening? Geldt de regel ‘geen werk, geen loon’, of moet de werkgever de portemonnee trekken?
Wanneer je werkplek een arena wordt
In de basis is een arbeidsconflict simpel: de werkgever wil linksaf, de werknemer wil rechtsaf, en ze komen er samen niet uit. Meestal klaart een goed gesprek de lucht op, maar soms is de schade groter. Partijen kunnen letterlijk niet meer door één deur.
In het arbeidsrecht is de hoofdregel: geen arbeid, geen loon. Werk je niet? Dan krijg je niet betaald. De bekendste uitzondering hierop is ziekte. Maar wat als je niet medisch ziek bent, maar simpelweg niet kunt werken door de verziekte situatie?
Ziek of ‘situatief’ arbeidsongeschikt?
Bij een arbeidsconflict ben je vaak niet ‘ziek’ in de zin dat je griep hebt of een gebroken been. Je bent ongeschikt om op die specifieke plek te werken. Thuis op de bank voel je je misschien prima, maar zodra je het kantoorpand nadert, slaat de stress toe.
Dit noemen we in juridische termen situatieve arbeidsongeschiktheid. Je bent niet medisch ziek, maar de omstandigheden op het werk maken het onmogelijk om je functie uit te oefenen.
De stappen bij een ziekmelding
Wanneer een werknemer zich ziekmeldt door een conflict, volgt meestal dit traject:
-
De bedrijfsarts: Deze beoordeelt of er sprake is van medische ziekte of een conflict.
-
Afkoelingsperiode: Vaak adviseert de arts een ’time-out’ van bijvoorbeeld twee weken om de emoties te laten bedaren.
-
Interventie: Na de rustperiode wordt meestal mediation (conflictbemiddeling) ingezet om het gesprek weer op gang te krijgen.
Wie draagt het risico?
De wet zegt dat de regel ‘geen arbeid, geen loon’ niet geldt als de oorzaak van het niet-werken in redelijkheid voor rekening van de werkgever komt.
Bij een arbeidsconflict heb je als werknemer recht op loon als:
-
De werkgever (grotendeels) schuld heeft aan het ontstaan van het conflict.
-
De werknemer er alles aan heeft gedaan om de situatie op te lossen.
Let op: De bewijslast ligt bij de werknemer. Jij moet kunnen aantonen dat de schuld bij de werkgever ligt of dat de situatie door de werkgever is veroorzaakt.
Jouw plichten als werknemer
Je kunt niet simpelweg thuisblijven en wachten tot het loon wordt gestort. Om recht te houden op je salaris, moet je aan twee belangrijke voorwaarden voldoen:
-
Bewijzen: Je moet aantonen dat de werksituatie onhoudbaar is door toedoen van de werkgever.
-
Meewerken: Je moet constructief meewerken aan een oplossing. Denk aan:
-
Gesprekken aangaan met een mediator.
-
Accepteren van een andere leidinggevende.
-
Tijdelijke herplaatsing op een andere afdeling.
-
Als de werkgever een redelijke oplossing biedt en jij weigert zonder goede reden, dan stopt het recht op loon.
Als het conflict leidt tot echte ziekte
Soms gaat een conflict zo diep dat het wel degelijk medische gevolgen heeft. Denk aan een burn-out, depressie of ernstige spanningsklachten. In dat geval spreken we niet meer van situatieve arbeidsongeschiktheid, maar van normale ziekte. Dan gelden de standaardregels voor loonbijbetaling bij ziekte en de Wet verbetering poortwachter.
De onvermijdelijke breuk: Ontslag
Als de situatie écht onhoudbaar is — bijvoorbeeld omdat het bedrijf te klein is voor herplaatsing — rest vaak alleen nog een afscheid. Dit kan op drie manieren:
-
Ontslagvergunning via het UWV.
-
Ontbinding via de kantonrechter.
-
Beëindigingsovereenkomst (VSO): Partijen maken samen afspraken over het vertrek.
Pas op met zelf ontslag nemen! Als je zelf opzegt of zomaar een overeenkomst tekent, kun je je recht op een WW-uitkering verliezen. Zorg altijd dat het initiatief voor het ontslag bij de werkgever ligt en dat de tekst van de overeenkomst ‘WW-proof’ is.
Conclusie
Een arbeidsconflict is een mijnenveld. Heb je recht op loon? Ja, mits de werkgever de veroorzaker is en jij meewerkt aan een oplossing. Omdat de bewijslast lastig kan zijn en de belangen groot zijn, is het cruciaal om dossier op te bouwen.
Zit je momenteel in een lastig arbeidsconflict? Zorg dat je je afspraken schriftelijk vastlegt en laat een jurist meekijken naar correspondentie of een eventuele beëindigingsovereenkomst.
Zou je willen dat ik een conceptbrief voor je opstel waarmee je officieel aanspraak maakt op loondoorbetaling tijdens een arbeidsconflict? Of zoek je juridische bijstand? Neem dan vrijblijvend contact op.